رژیم غذایی سالم چیست؟

روز جهانی غذا با شعار رژیم غذایی سالم

ما در دهه‌های اخیر، رژیم‌ها و عادات غذایی خود را به طرز چشمگیری تغییر داده‌ایم که نتیجه‌ی جهانی شدن، شهری شدن و افزایش درآمد ماست.ما از رژیم‌های غذایی فصلی، عمدتاً گیاهی و غنی از فیبر به رژیم‌های مملو از نشاسته، شکر، چربی، نمک، غذاهای فرآوری شده و فرآورده‌های حیوانی منتقل شده‌ایم.

امروزه زمان کمتری در آشپزخانه سپری می‌شود و مصرف‌کنندگان به خصوص در نواحی شهری به طور فزاینده‌ای از فست‌فودها و غذاهای خیابانی استفاده می‌کنند.

ترکیبی از رژیم غذایی ناسالم و سبک زندگی بی‌تحرک، موجب افزایش چاقی در کشورهای در حال توسعه و کشورهای با درآمد پایین، جایی که گرسنگی و چاقی باهم وجود دارند، می‌شود.

در حالیکه 820 میلیون نفر از گرسنگی رنج می‌برند، بیش از 670 میلیون بزرگسال و 120 میلیون دختر و پسر (5 تا 19 سال) چاق هستند و بیش از 40 میلیون کودک زیر 5 سال اضافه وزن دارند.

رژیم غذایی ناسالم، عامل اصلی مرگ و میر ناشی از بیماری‌های غیرواگیر شامل بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت و برخی سرطان‌هاست.

عادات ناسالم غذایی علاوه بر ایجاد یک پنجم مرگ و میرها در سراسر جهان، سالانه هزینه‌ای بالغ بر 2 تریلیون دلار از بودجه بهداشت و درمان ملی را به خود اختصاص می‌دهد.

چاقی و سوء تغذیه حدوداً یک نفر از سه نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

تحقیقات نشان می‌دهند این عدد تا سال 2025، به یک نفر از دو نفر خواهد رسید.

خبر خوب این است که راه‌حل‌های قابل اجرایی وجود دارند که تمامی انواع سوء تغذیه را کاهش می‌دهند؛ اما نیازمند اقدامی جهانی هستند.

تنوع زیستی

در سیستم غذایی کنونی ما، از کشاورزی تا فرآوری و خرده فروشی، برای غذاهای تازه و محلی جای کمی وجود دارد زیرا محصولاتی مانند غلات در اولویت قرار دارند.

تولید شدید مواد غذایی، به همراه تغییرات اقلیمی، باعث از دست دادن سریع تنوع زیستی می‌شود.

امروزه فقط 9 گونه گیاهی 66٪ از کل تولید محصولات زراعی را تشکیل می‌دهند؛ با وجود این واقعیت که در طول تاریخ بیش از 6000 گونه کشت شده است.

گوناگونی زیستی محصولات برای فراهم کردن رژیم غذایی سالم و حفاظت از محیط زیست ضروری است.

رژیم غذایی سالم چیست؟

رژیم غذایی‌ای سالم است که نیازهای غذایی افراد را با فراهم کردن مواد غذایی کافی و ایمن برآورده سازد که منجر به زندگی فعال و کاهش احتمال بیماری فرد شود.

این رژیم شامل میوه‌ها، سبزی‌ها، حبوبات، مغزها، دانه‌ها و گندم کامل و غذاهای دارای چربی، نمک و شکر پایین می‌شود.

مواد غذایی‌ای که رژیم سالم را تشکیل می‌دهند، برای بسیاری از افراد در دسترس یا قابل خرید نیستند.

گرسنگی و چاقی:

درحالیکه بیش از 820 میلیون نفر از گرسنگی رنج می‌برند، به همین میزان از چاقی و اضافه وزن رنج می‌برند.

افزایش چاقی:

بیش از 670 میلیون بزرگسال و 120 میلیون دختر و پسر (5 تا 19 سال) چاق هستند و بیش از 40 میلیون کودک زیر 5 سال اضافه وزن دارند.

مرگ ناشی از رژیم غذایی:

ترکیبی از رژیم غذایی ناسالم و سبک زندگی بی‌تحرک، جایگاه نخست خطرآفرینی از لحاظ مرگ را از سیگار ربوده است.

هزینه چاقی:

سالانه حدود 2 تریلیون دلار صرف درمان مشکلات ناشی از چاقی می‌شود.

گرسنگی پنهان:

میلیاردها انسان از کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری در بدن خود رنج می‌برند.

ناسالم برای زمین:

آسیب به محیط زیست ناشی از سیستم غذایی می‌تواند به 50 تا 90 درصد افزایش یابد.

دلیل آن مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده، گوشت و دیگر فرآورده‌های حیوانی در کشورهای با درآمد پایین و متوسط است.

چرخه‌ی معیوب:

اشکال مختلف سوء تغذیه می‌توانند همزمان در افراد یک خانه و حتی در یک فرد (در طول زندگی) وجود داشته باشند.

همچنین می‌تواند به نسل‌های بعدی منتقل شود.

از دست رفتن تنوع زیستی:

از 6000 گونه گیاهی که در طول تاریخ زراعت شده‌اند، امروزه تنها 8 گونه از آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تهدیدات اقلیمی:

تغییرات اقلیمی موجب کاهش نه تنها کمیت محصولات بلکه کیفیت و مواد مغذی آن‌ها نیز می‌شود.